ashTa naayikalu &krishnaSaastri gaaru

MACHAVARAM MADHAV (99machav@lab.cc.wmich.edu)
Fri, 19 Jan 1996 11:59:39 -0500 (EST)

----------
X-Sun-Data-Type: text
X-Sun-Data-Description: text
X-Sun-Data-Name: text
X-Sun-Content-Lines: 116

NamastE,
Few days ago there were few posts in SCIT regarding ashTa-daridraalu/bhOgaalu
and naayikalu. The list of ashTa naayikalu I presented inSCIT were taken fromkrishnaSaastri gaari kavitvam. It was published in badarika.
I thought you all would enjoy reading the complete varNana.it. So, here it is..

ashTa naayikalu:
----------------
irulalO taaraka liviyanchu, taanenaa
kurulalO malliya virulu turumu!
asale kendammu lee adugu lanuchu, ento
ponduga lattuka pooyu taane!
adiyEdo anTe nee adharaana nani, tana
mettani pedavula notti tuDuchu!
choochuchu, mari mari choochi mechchuchu, maka
rikala chekkiLLa chitrinchu taanE!
enta punnemmu chEsinaanE, maganDu
okka kreeganTi choopulO, okka lEta
nagavulO, naa manassu nerigi grahinchi,
teerchunE yanchu muriyu `swaadheena patika'
------------------
vibhuni dOtEra pampina priya dootika
lentaku tirigi raarEmO kaani-
ghanula sadgOshThilO munigi yunnaaDani
veraturEmO swaami dariyuTakunu;
nippula varshamai niluvella dahiyinchu
nilabaDaneedu vennelala vaana;
ayyayO madana dEvaa! mrokku daana, naa
painanaa nanatoopu padanu baaku?
atanudavu, neevu pOgala vaTaku, - vaari
ullamuna jEri naa maaTa noodagalavu;
chanumu - naa praaNamula nilpu mani nelaanta
tallaDilu virahOtkanThita valavanta?
---------------
pavaLimpu gadilOna, pagaDampu kOLLa cha
pparapu manchamu paina paanpu paina
valipampu jilugu duppaTi vEsi, kastoori
juvvaadi kalipina gandha saara,
magaru vattulu, mEli attarul, pachchaka
ppurapu veeDiyamu paLLeramuna niDi
dwaaraana tOraNaal koorichi, mungiTa
vannevannela rangavallulunchi
taanamaaDi, puppoLLa nemmEna naladi
nerula siga nalli, nuduTa chendirapu boTTu,
kanula kaaTuka, alati nagavulu meraya
vibhuni koraku vaasaka sajja vEchi yunDu
-------------
ee teeva yOvariyE gadaa taamura
mmanna yEkaanta gruhammu! taamu
metturanE gadaa, melata, ee kayisEta!
ee nireekshNamu linkenta SEpe?
kaDachenE rEyi saga; mmaina Sree vaari
aDugula saDiyunu paDadu chevula-
marimari pogaDakE maayala maarini,
visigina praaNaalu vEpi tinake!
padave, aDusaaye nEla naa baashpavaari
nanuchu nevvaga meyinaga lanni oodchu;
"asalu dOshamu naadE" naTanchu Edchu;
virahamuna vEgipOyina vipralabdha
-----------
"mana saara valachi vachchina vaaDu,nee rEDu
togarEni minchu sOyagamu vaadu;
laalinchinaaDu, tannElu kommannaaDu-
chappagaa vaayaina vippavapuDu.
aviyETi alakalO! a mooti muDupulu
aa monDipaTTulu, aa biguvulu!
ika nippuDOyamma! enni niTToorpulu
asurussunanTalu, alamaTalunu!
Osi, iviyETi chEtalE baisi maali!
Eru vinnanu navvagalaaru le" mma
tTanchu cheli palka, telivondi alavi kaani
vetala paalouchu kalahaantarita tapinchu
--------------
vinnavE yinnaaLLu, kannulaaraga choosi
nnanu, nE DEnto aananda maaye;
aa chandanaankamu laa tammulapu mudra
lE lEmavO cheppalEru taame;
vEyiki painaanye priyuraanDru, rEyikO
mooDe yaamamulaaye - mOha yaatra
nEdo ee daari noorEgu chubusupOka
vEnchEsinaara lee vEgubOka
valadu viDiyaga niTa maanavatulae gaani
valapu bichcha maaSincheDi vaarulEru;
pilichuchunnavi vEre kowgiLulu, veDalu
manuchu teganaaDu khanDita ayina raadha
--------
"aTu chooDa veeTi mungiTanu mownammugaa
tala vaaliche mana mandaara taruvu!
puri vippadu mana pempuDu mayoorammu di
guluchendi dikkudikkulaku choochu!
saresaareku mana Saarika palavinchu
kaluvarapaDi Edo palukabOvu!-
Elaagu nee mEghavELa onTari rEla
praaNESwaru pravvasi baasi" yanuchu
challukonu mEna gojjangi neeru;
guppukonu kappuramu tODi puppoDulanu;
poralu sejja, lEchi marala norugu sunta;
pogulu prOshita bhartruka magani koraku
-------------------
naDi rEyi, kkani punnami naaTi vennela
paala vennela jaDivaana leela!
hRudayESu Dunna aa podarinTi vara korul
pasigaTtakunDa pOvalayu gaade!
telikOka teli raika, telimEli musugulO
meyi sOyagapu misamisalu daachi
kaali yandela kaDiyaala gaajula muval
ravaLimpakunDa cheraguna jonipi
mOmupai, kElipai ganda voDi nalandi
pulugu ravvanta gooTa kadala bedaruchu
aakusaDi kadaruchu, gaali aDugu liDuchu,
vedale nabhisaarikaga priyu kaDaku raadha
-----------

Regards
Madhav

----------
X-Sun-Data-Type: default-app
X-Sun-Data-Description: default
X-Sun-Data-Name: telusa3.txt
X-Sun-Content-Lines: 117

NamastE,
Few days ago there were few posts in SCIt regarding ashTa-daridraalu/bhOgaalu
and naayikalu. krishna Saastri gaaru made a beautiful explanation of the
mental status of all the ashTa naayikalu. It was published in badarika.
I thought you all would enjoy reading it. So, here it is..

ashTa naayikalu:
----------------
irulalO taaraka liviyanchu, taanenaa
kurulalO malliya virulu turumu!
asale kendammu lee adugu lanuchu, ento
ponduga lattuka pooyu taane!
adiyEdo anTe nee adharaana nani, tana
mettani pedavula notti tuDuchu!
choochuchu, mari mari choochi mechchuchu, maka
rikala chekkiLLa chitrinchu taanE!
enta punnemmu chEsinaanE, maganDu
okka kreeganTi choopulO, okka lEta
nagavulO, naa manassu nerigi grahinchi,
teerchunE yanchu muriyu `swaadheena patika'
------------------
vibhuni dOtEra pampina priya dootika
lentaku tirigi raarEmO kaani-
ghanula sadgOshThilO munigi yunnaaDani
veraturEmO swaami dariyuTakunu;
nippula varshamai niluvella dahiyinchu
nilabaDaneedu vennelala vaana;
ayyayO madana dEvaa! mrokku daana, naa
painanaa nanatoopu padanu baaku?
atanudavu, neevu pOgala vaTaku, - vaari
ullamuna jEri naa maaTa noodagalavu;
chanumu - naa praaNamula nilpu mani nelaanta
tallaDilu virahOtkanThita valavanta?
---------------
pavaLimpu gadilOna, pagaDampu kOLLa cha
pparapu manchamu paina paanpu paina
valipampu jilugu duppaTi vEsi, kastoori
juvvaadi kalipina gandha saara,
magaru vattulu, mEli attarul, pachchaka
ppurapu veeDiyamu paLLeramuna niDi
dwaaraana tOraNaal koorichi, mungiTa
vannevannela rangavallulunchi
taanamaaDi, puppoLLa nemmEna naladi
nerula siga nalli, nuduTa chendirapu boTTu,
kanula kaaTuka, alati nagavulu meraya
vibhuni koraku vaasaka sajja vEchi yunDu
-------------
ee teeva yOvariyE gadaa taamura
mmanna yEkaanta gruhammu! taamu
metturanE gadaa, melata, ee kayisEta!
ee nireekshNamu linkenta SEpe?
kaDachenE rEyi saga; mmaina Sree vaari
aDugula saDiyunu paDadu chevula-
marimari pogaDakE maayala maarini,
visigina praaNaalu vEpi tinake!
padave, aDusaaye nEla naa baashpavaari
nanuchu nevvaga meyinaga lanni oodchu;
"asalu dOshamu naadE" naTanchu Edchu;
virahamuna vEgipOyina vipralabdha
-----------
"mana saara valachi vachchina vaaDu,nee rEDu
togarEni minchu sOyagamu vaadu;
laalinchinaaDu, tannElu kommannaaDu-
chappagaa vaayaina vippavapuDu.
aviyETi alakalO! a mooti muDupulu
aa monDipaTTulu, aa biguvulu!
ika nippuDOyamma! enni niTToorpulu
asurussunanTalu, alamaTalunu!
Osi, iviyETi chEtalE baisi maali!
Eru vinnanu navvagalaaru le" mma
tTanchu cheli palka, telivondi alavi kaani
vetala paalouchu kalahaantarita tapinchu
--------------
vinnavE yinnaaLLu, kannulaaraga choosi
nnanu, nE DEnto aananda maaye;
aa chandanaankamu laa tammulapu mudra
lE lEmavO cheppalEru taame;
vEyiki painaanye priyuraanDru, rEyikO
mooDe yaamamulaaye - mOha yaatra
nEdo ee daari noorEgu chubusupOka
vEnchEsinaara lee vEgubOka
valadu viDiyaga niTa maanavatulae gaani
valapu bichcha maaSincheDi vaarulEru;
pilichuchunnavi vEre kowgiLulu, veDalu
manuchu teganaaDu khanDita ayina raadha
--------
"aTu chooDa veeTi mungiTanu mownammugaa
tala vaaliche mana mandaara taruvu!
puri vippadu mana pempuDu mayoorammu di
guluchendi dikkudikkulaku choochu!
saresaareku mana Saarika palavinchu
kaluvarapaDi Edo palukabOvu!-
Elaagu nee mEghavELa onTari rEla
praaNESwaru pravvasi baasi" yanuchu
challukonu mEna gojjangi neeru;
guppukonu kappuramu tODi puppoDulanu;
poralu sejja, lEchi marala norugu sunta;
pogulu prOshita bhartruka magani koraku
-------------------
naDi rEyi, kkani punnami naaTi vennela
paala vennela jaDivaana leela!
hRudayESu Dunna aa podarinTi vara korul
pasigaTtakunDa pOvalayu gaade!
telikOka teli raika, telimEli musugulO
meyi sOyagapu misamisalu daachi
kaali yandela kaDiyaala gaajula muval
ravaLimpakunDa cheraguna jonipi
mOmupai, kElipai ganda voDi nalandi
pulugu ravvanta gooTa kadala bedaruchu
aakusaDi kadaruchu, gaali aDugu liDuchu,
vedale nabhisaarikaga priyu kaDaku raadha
-----------

Regards
Madhav