> gurajaaDa appaaraavu "kanyaaSulkam" naaTakam dwaaraa aayana baalya
> vivaahaalaku vyatirEki ani telustunnaa aayana tana iddari aaDapillala
> vivAhaalu cinna vayasulOnE cESaaru. pedda kumaarte lakshmeenarasammaku
> padakoNDu samvatsaraala vayasulO 1898 lO cESaaru. renDava kumaarte
> konDayyammaku padakoNDu samvatsaraala vayassulOnE 1913 lO vivaaham
> jarigindi. pedda kumaarte peLLi naaTiki modaTi kanyaaSulkam rachana,
> mudraNa (1897) poorti ayindi. renDO kumaarte peLLinaaTiki malikoorpu
> `kanyaaSulkam' rachana, mudraNa (1909) kooDaa poortayyaayi. deennibaTTi
> gurajaaDa tana iddari kumaartela peLLiLLu, vaaLLu ........
>
> gurajaaDa vaari kODalu (koDuku raamadaasu bhaarya) maaNikyamma vayasu kooDaa
> peLLi naaTiki tommidi saMvatsaraalu maatramE. tana rachanala dwaaraa vyaktam
> chEsina pragati bhaavaalaku apaaraavu aacharaNa viruddhaMgaa unnadani
> saaraaSam.
mi'ru guraza'Dani vimars'imce' udde's'am le'dani mundari ka'LLaki bandham
ve'sa'ranuko'mDi. ayina', illa'nTi vishayam vacchinappuDu andulo' manam
vaddanukunna' kimcittu' ninda cha'yaina' unDaka ma'nadu.
gurazaaDa vaarini samardhince' taahatu naaku le'ka po'yinaa, oka vishayam
manavi ce'sta'nu;
a' ka'lamlo' stri' jano'ddharaNa udyamamlo' pa'lgonna va'rini sama'jam
ca'la' ikkaTla pa'lu ce'se'di. vi're's'alingam ga'rantaTi va'riki
sangha bahishkaraNa tappale'du. manaki oka rangamlo' naccina vyakti
anni ranga'lalo'nu' a'dars'apra'yuDuga' unDa'lani ko'ruko'Dam sahajame'.
ka'ni' oka rangamlo' aunnatyam sa'dhimcinava'ru, itara ranga'lalo'
sa'dharaNuluga' migilipo'Dam kadde', i' lo'kamlo'. na' u'halo' ku'tuLLa
peLLi vishayamlo' appa'ravu ga'ri vyaktigata abhipra'yam ela' unDi unna',
ta'nu niramkus'uDai, samgha'nni dhikkarimci oka nirNayam ti'sukuni unTe',
a' nirNayam ka'raNamga' tana Ba'rya', itara kuTumba saByulu' taTTuko'le'ni
ikkaTlaku ta'nu ka'rakuDu ka'galanani a'yana jamki unDa vacchu.
maro' vishayam. (na' u'halo' ma'trame') a'yana ga'ri bha'rya a'yanakunna
abhyudaya'bhipra'yalani panchukuni unDale'de'mo'? ala' ayinaTlayite',
pustaka'llo' oka la'ga ra'si, kuTumba vishayamlo' maro'la'ga
vyavaharincha'rani a'yanni garhimca'la', le'kapo'te', kuTumbanirNaya'llo'
tana bha'rya pu'rti bha'gaswa'mya'nni amgi'karimcha'rarani a'yanani
mecchuko'va'la'? i' a'lo'chanaki pra'tipadika ke'valam na' u'ha ma'trame'
ganaka i' pras'na ardham le'nidiga' mi'ku to'cavacchu. ka'ni', manishi
ji'vitamlo' paraspara viruddha'laina ane'ka prabha'va'laku lo'nauta'Dannadi
manam gurtimchavalasina vishayame' kada'?
ikapo'te', kanya's'ulkam ma'Taki vadda'm. kanya's'ulka'niki a's'imci
tanDrulu subbamma (bucchamma chellelu pe'ru ade' anukumTa'nu?) la'nTi
chinna pillalani lubdha'vadha'nlu la'nTi musala'Diki kaTTabeTTaDa'nni',
a' mi'daTa ba'lyamlo'ne' vaidhavyam sampra'ptiste' a'rdhika sva'tantryam,
c'aduvu', lo'ka gn~a'nam, le'ka a' a'Dapillalu dhanada'sulu', niramkus'ulu'
ayina puTTinTi magava'ri panc'ana paDe' ikkaTlu', edurkune' pari'kshalu--
viTini a'yana citrimca'ru ka'ni', a'Dapilla rajasvala ka'ka munupe',
tagu vayasu gala kurrava'Diki icchi peLLi ceyyaDam ane'da'nni gurimci
a'yana oka abhipra'yamanTu' velibucchinaTTu na'ku to'cale'du. kanya'sulkamlo'
kanabaDe' sa'mghika vimars'a paridhiki manam prastuta ka'lapu bha'valani
anusarimci le'ni vais'a'lya'ni a'padistunna'me'mo'? kathalo'
agniho'tra'vadha'nlu purusha santa'nam le'ni musali alluDaite' tvaraga'
casta'Du, a' paina tanaki oka vamka kanya'sulkamu' dakkutumdi, marokavaipu
mainaru ku'turi samrakshakuDuga' ta'nu alluDinumci ku'turiki samkramincina
a'sti' anubhavimchacchu, ane' durbuddhi to' ku'Dina du'ra'lochana ce'si,
tana dhana's'aki ke'valam oka sa'dhanamga' kanna ku'turni va'Dukune'
naichya'niki oDigaTTuta'Du. di'nni a'yana nirmohama'Tamga' khamDimc'a'ru.
ka'ni', ba'lya viva'hale' tappu ani a'yana kanyas'ulkamlo' anna'DanaDa'niki
a'dha'ram e'miTi?
na'ku udayimcina pras'nalu: appa'ra'vu ga'ru tana ku'tuLLaki caduvu
ceppinca'ra'? peLLI na'Tiki a'yana alluLLa vayasu enta? a'yana ku'tuLLevariki'
aka'la vaidhavyam kalagale'danukunTa'nu--ala' zarigi unnaTlaite' a'
ku'tuLLa vishayamlo' a'yana pravartana ela' unDi unDe'do?
i' pras'nalaki sama'dha'nam dorike'enTavarakaina' guraza'Daki
ka'paTyado'sham a'pa'dinchaku'Dadani na' abhipra'yam.
-- Bapa Rao
P.S. My apologies for the tortured Telugu. It's been a long time since
I wrote anything in Telugu. I'll make it a point to practice Telugu writing
on telusa henceforth.
Also, I found it more convenient to use the quote-version of rit di'rgha'lu.
If this bothers people, please let me know, and I'll switch to the
shift-version.
And thank you, Srinivas ga'ru', for reminding the e-scholars about my
"ge'de pras'na. " :-)